{"id":1712,"date":"2024-04-29T22:03:17","date_gmt":"2024-04-29T22:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/boek-en-wurm.nl\/?page_id=1712"},"modified":"2024-04-29T22:26:19","modified_gmt":"2024-04-29T22:26:19","slug":"begrippenlijst","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/","title":{"rendered":"Begrippenlijst"},"content":{"rendered":"<div class='flex_column av-82chwg-59c4a867169f874b6609a49d588d52b8 av_one_full  avia-builder-el-0  el_before_av_one_full  avia-builder-el-first  first flex_column_div '     ><p>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-lvli1uca-7cbe73329bb003f8e9a6f9f87d94df02\">\n#top .av-special-heading.av-lvli1uca-7cbe73329bb003f8e9a6f9f87d94df02{\npadding-bottom:10px;\n}\nbody .av-special-heading.av-lvli1uca-7cbe73329bb003f8e9a6f9f87d94df02 .av-special-heading-tag .heading-char{\nfont-size:25px;\n}\n.av-special-heading.av-lvli1uca-7cbe73329bb003f8e9a6f9f87d94df02 .av-subheading{\nfont-size:15px;\n}\n<\/style>\n<div  class='av-special-heading av-lvli1uca-7cbe73329bb003f8e9a6f9f87d94df02 av-special-heading-h1 blockquote modern-quote  avia-builder-el-1  el_before_av_textblock  avia-builder-el-first '><h1 class='av-special-heading-tag'  itemprop=\"headline\"  >Begrippenlijst<\/h1><div class=\"special-heading-border\"><div class=\"special-heading-inner-border\"><\/div><\/div><\/div><br \/>\n<section  class='av_textblock_section av-lvlj34bb-1a3a18c65b4ee5d8084b7d3290ac3866'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>De termen die we gebruiken op onze website zijn wellicht niet voor iedereen direct duidelijk. Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/section><\/p><\/div><div class='flex_column av-lvliioaf-248cb64f3dedd489006cb76c96a360c1 av_one_full  avia-builder-el-3  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"affiche\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvliih2u-088c717dbfad7deeba01eef74e22daff'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Affiche<\/h2>\n<p>Een affiche (ook aanplakbiljet of poster genoemd) is een relatief groot vel bedrukt papier &#8211; ter onderscheid groter dan een flyer. Een affiche wordt gemaakt om een boodschap bekend te maken en zijn vaak heel decoratief. De boodschap kan van artistieke waarde zijn (affichekunst), of van commerci\u00eble waarde (reclame). Affiches zijn onder te verdelen in grafische ontwerpen met hoofdzakelijk letters of hoofdzakelijk beeld.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<div class='flex_column av-lvli35yn-91f1e9566a23e4c7be1706479f6e0afa av_one_full  avia-builder-el-5  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"album\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli2svm-a107b2e0600fef1231f06663b358e836'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Album amicorum<\/h2>\n<p>Een album amicorum &#8211; Latijn voor &#8216;vriendenboek&#8217; &#8211; is een album waarin de eigenaar persoonlijke bijdragen van anderen verzamelde. Deze bijdragen werden op verzoek van de eigenaar van het album aangebracht door vrienden, collega&#8217;s, medestudenten, leermeesters en bekende personen. Bijdragen aan de alba amicorum kunnen bestaan uit allerhande geschreven teksten, getekende illustraties, knipkunstwerken, citaten, geschilderde wapenschilden en andere illustraties als plakplaatjes. In het Nederlands wordt het album amicorum ook wel een vrundboeck, philotheca of vriendenrol genoemd. De gewoonte een album amicorum bij te houden blijkt vooral in Duitsland, de Nederlanden en Scandinavi\u00eb in gebruik geweest te zijn. Aanvankelijk ging het om een gebonden boekje met lege bladzijden om te vullen. Om het risico te verkleinen dat het boekje zoekraakte, werd later veelal gekozen voor een doosje met losse blaadjes waarvan er enkele aan een inscriptor in handen gegeven werden om te gebruiken. Uiteindelijk kon de verzameling losse blaadjes worden ingebonden door de eigenaar, wat vaak niet is gebeurd. Een late, gedegenereerde versie van het album amicorum is het twintigste-eeuwse poesiealbum.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvli80q4-418a1e4a9ef2c2c31d0c5cf5ef6ed475 av_one_full  avia-builder-el-7  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"archief\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli7lan-e7c52da167395d3911a6728eb1f89297'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Archief<\/h2>\n<p>Een archief is de bewaarplaats van belangrijke gegevens die zijn vastgelegd in documentvorm alsook de verzameling van documenten die voor een bepaald doel vervaardigd zijn. Naast documenten, in de vorm van agenda&#8217;s, notulen, dossiers, brieven en akten, kunnen ook kaarten, foto&#8217;s, films, video&#8217;s en digitale bestanden gearchiveerd worden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-3wtp1c-79f08d194a93615bc36fb92a76c14d9a av_one_full  avia-builder-el-9  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"atlas\"  ><section  class='av_textblock_section av-80beo-016cd6233055c5439d68d88a10704ac5'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Atlas<\/h2>\n<p>Atlas (Oudgrieks: \u1f0c\u03c4\u03bb\u03b1\u03c2 &#8211; \u00ab de drager \u00bb, van \u03c4\u03bb\u03ac\u03c9 \/ tl\u00e1\u00f4, \u00ab dragen, ondersteunen \u00bb) is een figuur uit de Griekse mythologie. Atlas draagt volgens de legende als straf het hemelgewelf op zijn schouders en wordt in verband gebracht met het Atlasgebergte, Atlantis en de Atlantische Oceaan. In werkelijkheid kan hij koning van Mauretania zijn geweest.<br \/>\nDe atlas zelfst.naamw. (m.) De term \u2018atlas\u2019 betekent een boek of bundel met geografische of andere kaarten, of een collectie van specimina, zoals van oorkonden, letterontwerpen e.d.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvli9n1g-4189c7a27f1cceda171d4b7ade0f9bb4 av_one_full  avia-builder-el-11  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"auzoux\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli9e1a-61f9323c6304b177c576572c88aeadbf'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Auzoux collectie<\/h2>\n<p>Louis Auzoux (Saint-Aubin-d&#8217;\u00c9crosville, 7 april 1797 &#8211; Parijs, 6 maart 1880) was een Frans arts en anatoom. Hij vervaardigde modellen van het menselijk lichaam uit papier-mach\u00e9, naast anatomische modellen van dieren, paddenstoelen en planten.<br \/>\nRond 1809 gebruikte de Fransman Jean-Francois Ameline als eerste papier-mach\u00e9 om modellen van het menselijk lichaam te maken. Papier-mach\u00e9 had een aantal voordelen. In tegenstelling tot de wassen modellen die tot dan gebruikt werden, werden deze in papier-mach\u00e9 niet zacht bij hoge temperaturen en vervormden ze niet bij aanraking. Ook kunnen de modellen in papier-mach\u00e9 in losse onderdelen worden opgebouwd, en zo bij een demonstratie uit elkaar worden gehaald. Bovendien was papier als grondstof veel goedkoper en gemakkelijk om te verkrijgen, zodat Auzoux een fabriekje kon beginnen om deze modellen in veelvoud op de markt te brengen. De modellen in was hadden weer andere voordelen: ze waren zeer kleurvast en de afbeeldingen waren realistischer, vooral bij de afbeelding van pathologische aandoeningen.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlinyg4-ea8fa000849adac536d2f83d7f9fa0a3 av_one_full  avia-builder-el-13  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"berderen\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlinqk3-a84bf23f24ea6934b825d2b7e9092524'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Berderen<\/h2>\n<p>Met deze nogal gedateerde term worden planken of stijlen bedoeld, alsook de houten platkernen van een middeleeuwse boekband. Het woord is thans geheel in onbruik geraakt, en komt alleen nog, in het enkelvoud, voor in de uitdrukking : te berde brengen, d. w. z. op het uithangbord zetten, met iets voor den dag komen, iets als voorbeeld of als bewijsgrond aanvoeren.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvliry7p-01baf3d235f6efc2fa39b43e9638478e av_one_full  avia-builder-el-15  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"bibliotheek\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlirpgt-6ce304a2590938b7dfdf5f463b02126d'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Bibliotheek<\/h2>\n<p>Een bibliotheek (Oudgrieks: \u03b2\u03b9\u03b2\u03bb\u03b9\u03bf\u03b8\u03b7\u03ba\u03b7 biblioth\u00e8k\u00e8, &#8220;boekenbewaarplaats&#8221;) of boekerij is een verzameling boeken en andere documenten, of de plaats waar een dergelijke verzameling beheerd wordt. In de spreektaal wordt vaak &#8220;bieb&#8221; (Nederland) of &#8220;bib&#8221; (Belgi\u00eb) gezegd.<br \/>\nDe doelstelling van een erfgoedbibliotheek is een patrimonium op te bouwen met stukken van historische, culturele of wetenschappelijke waarde.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlir20u-4b4f9133c3e6db2f09edf3d25870b304 av_one_full  avia-builder-el-17  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"boekbinden\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvliqrgo-ca526a23f15df6b8d3d6c3e978f3000f'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Boekbinden<\/h2>\n<p>Boekbinden is de term voor het handmatig of machinaal innaaien van beschreven of bedrukte katernen tot een boekblok en het inbinden daarvan. De mogelijkheden van het handwerk zijn eindeloos. Dit \u2013 haast vergeten \u2013 ambacht is eeuwenoud en wordt tegenwoordig gezien als een ware kunstvorm. Niet geheel onterecht als je weet wat er allemaal bij komt kijken.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvliwgtr-c05fd15f67e17b6a779347e9c6fabf03 av_one_full  avia-builder-el-19  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"boekrol\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlivc9e-9304645d351039000b36b885fddcd518'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Boekrol<\/h2>\n<p>Een boekrol is een rol van aan elkaar genaaide of geplakte vellen papyrus, perkament of papier die aan \u00e9\u00e9n zijde beschreven zijn en\/of voorzien van illustraties. Papyrusrollen waren de typische boekvorm van de oudheid. In de late oudheid stapte men over op de perkamenten codex.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvli5atb-ab174c24834c222350ce06a435869fdd av_one_full  avia-builder-el-21  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"codex\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli51o4-47fcb4f78327edbdc8165240ea34a93c'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Codex<\/h2>\n<p>Met codex (meervoud: codices) wordt een samengebonden bundel van katernen van dubbelbladen perkament of papier uit de late oudheid en middeleeuwen aangeduid. De bladen zijn meestal aan beide kanten met de hand voorzien van tekst en\/of handmatig vervaardigde illustraties. De vastgelegde informatie kon zo direct op een bepaalde plek in de codex worden opengeslagen en men kon door de tekst heen bladeren. De benaming boek kwam later op.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div class='flex_column av-av_one_full-cb941fe374a371e75b13e52bf4ec5803 av_one_full  avia-builder-el-23  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"convoluut\"  ><section  class='av_textblock_section av-av_textblock-7a1af7d8f9790576b1769c0a9f0449ed'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Convoluut<\/h2>\n<p>Term uit de codicologie en (analytische) bibliografie voor een band, waarin twee of meer handschriften en\/of drukken, die wat hun ontstaan betreft niets met elkaar te maken hebben, door een bezitter zijn samengebonden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<div class='flex_column av-4wgpb4-2ced00b9e2e175cfda3343ef26ae1fec av_one_full  avia-builder-el-25  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"digitalisering\"  ><section  class='av_textblock_section av-1ylm8g-66236e4560e216583748d5a5b83daf27'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Digitalisering<\/h2>\n<p>Digitalisering is de overgang van informatie naar een digitale vorm, dat wil zeggen in een vorm die gebruikt kan worden door elektronische apparaten zoals computers. De term kan betrekking hebben op de gegevens zelf.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlijubj-92189c3840e5017fcacb3669075ebf1c av_one_full  avia-builder-el-27  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"drukkersmerk\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlijmvv-6c5670e70bbe83e5a7fb939851c5c0a4'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Drukkersmerk<\/h2>\n<p>Het drukkersmerk is een huismerk, monogram of vignet als kenmerk, dat drukkers en uitgevers in een boek afdrukken om aan te geven wie het boek vervaardigd heeft. Het was oorspronkelijk bij het impressum achterin te vinden, maar met de ontwikkeling van de titelpagina is het hiernaar verhuisd. Hier kreeg het tevens een versierende functie. Veel drukkersmerken bestaan uit een plaatje en een spreuk, die een motto voor de drukker of uitgever zijn.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-6go8j4-c45bf40dd9823b0cb011b1912a45a146 av_one_full  avia-builder-el-29  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"emblemabundel\"  ><section  class='av_textblock_section av-4iylb4-a7f6c6fd2c971a211b611aa20ce8ce77'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Emblemabundel<\/h2>\n<p>Een emblema (meervoud: emblemata), embleem of zinnebeeld is een kleine afbeelding die een betekenis in zich heeft, met daarbij een korte kernachtige spreuk, zoals een spreekwoord en een kort gedicht. Het woord emblema is Grieks en betekent moza\u00efekversiering. Emblemata werden meestal gebundeld in emblemataboeken, welke populair waren van de zestiende tot en met de achttiende eeuw. De afbeelding is een vaak letterlijke verbeelding van de spreuk. Een typisch embleem bestond uit 3 delen, een motto, een afbeelding (pictura) en een onderschrift (subscriptio). De lezer moest deze drie combineren om de bedoeling van het embleem te doorgronden. Er zijn veel verschillende soorten spreuken die een afbeelding vergezelden, onderwijzend, politiek, religieus of over de liefde. De eerste embleembundel, het Emblematum liber van Andrea Alciato, verscheen in 1531 in Itali\u00eb met moralistische teksten op allerlei gebied. In die tijd werden de motto\u2019s en onderschriften in het Latijn geschreven, maar toen het genre zich over West-Europa verspreidde kwamen daar andere talen bij.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlia56p-6a79b6354fba73b1a3928722719ce631 av_one_full  avia-builder-el-31  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"houthoudend\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli8mt8-76c5d2c2cb69bf7ff54d426b0d106667'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Houthoudend &amp; houtvrij<\/h2>\n<p>Lignine zorgt voor de verbinding van de vezels in de boom. De term houthoudend slaat op de aanwezigheid van lignine in het papier wat na verloop van tijd leidt tot vergeling van het papier. De term houtvrij slaat op de afwezigheid van lignine in het papier.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlim6e0-d2d20c1b6ea6c6b60ebd27fcddf99054 av_one_full  avia-builder-el-33  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"inktvraat\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlilzdo-b57e2b425aa3d9233996cfe59a0667a8'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Inktvraat<\/h2>\n<p>Inktvraat kan optreden in teksten die geschreven zijn met ijzergallusinkt. Het ijzersulfaat in de inkt veroorzaakt door oxidatie verkleuring van de inkt van licht naar donker. Een te hoge concentratie van ijzersulfaat leidt tot een chemisch proces dat de cellulosestructuur van papier aantast. Belangrijke factoren zijn vocht, zuur en oxidatie. Drukinkt veroorzaakt deze schade niet.<br \/>\nDe eerste tekenen van inktvraat zijn het uitwaaieren van de inkt buiten de geschreven of getekende lijnen. Er ontstaat doorslag zodat de tekst aan de achterzijde van het papier zichtbaar wordt. De zure inkt vreet zich door het papier heen en de geschreven letters vallen letterlijk uit het papier. Het proces is onomkeerbaar. Juiste bewaaromstandigheden kunnen het proces niet stoppen, maar wel vertragen.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlimsnx-a9a8d51a8d698169cfbeb86ac040d0d3 av_one_full  avia-builder-el-35  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"katern\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlimlkc-7f0250174470e78d9d9c5fc75216d9ed'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Katern<\/h2>\n<p>In zijn algemene betekenis is een katern een verzameling van een aantal in elkaar geschoven gevouwen bladen perkament of papier die de basiseenheid vormen bij het binden van een boek of een brochure. In de terminologie van de drukkerij en boekbinderij is een katern datgene wat verkregen wordt door \u00e9\u00e9n folium of plano-vel met aan weerszijden drukwerk opeenvolgend een aantal maal te vouwen volgens het zogenoemde inslagschema, waarbij alle pagina\u2019s in het katern in de juiste volgorde komen te staan.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlitlve-da2074e991809dd0b706c36025bbd9eb av_one_full  avia-builder-el-37  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"maculatuur\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvliteg0-4f9f9bd6fc4e2580e619b5de1e6ca8ec'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Maculatuur<\/h2>\n<p>Maculatuur is een term die in de boekwetenschap en het boekenvak gebruikt werd voor afgedankt perkament of papier. Dit materiaal werd versneden om gebruikt te worden bij het verstevigen van boekbanden. In het geval van perkament was het materiaal dikwijls afkomstig van oude codices die in latere tijden waardeloos werden geacht. Vandaar dat men in oude boekbanden vaak fragmenten van oude teksten heeft teruggevonden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div class='flex_column av-av_one_full-22c7455e0436624ec2bfc7f379124d69 av_one_full  avia-builder-el-39  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"maquette\"  ><section  class='av_textblock_section av-av_textblock-7a1af7d8f9790576b1769c0a9f0449ed'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Maquette<\/h2>\n<p>Een maquette is een driedimensionaal model op schaal. Maquettes worden doorgaans gemaakt om een betere indruk te krijgen van een gebouw of ander object dan de tweedimensionale voorstelling die men via een tekening kan krijgen. Het is enerzijds een ontwerpmiddel en anderzijds een presentatiemiddel voor de architect of bouwende partij. Het doel kan zijn te komen tot beter ruimtelijk inzicht tijdens het ontwerpproces, dan spreken we van een ontwerpmiddel. Het doel kan ook zijn om de toekomstige gebruiker of investeerder te overtuigen van de kwaliteiten van een plan. In dit geval spreken we van de maquette als presentatiemiddel.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<div class='flex_column av-lvliw717-2a3ebc0230c9edabae8eb9a376e1ec3b av_one_full  avia-builder-el-41  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"miniatuur\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlivz5i-b879ad07523acf1a71d197a017efe466'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Miniatuur<\/h2>\n<p>Miniatuur (handschrift), een versiering of gekleurde afbeelding in een handschrift. Het woord miniatuur komt van het Latijn \u2018miniare\u2019 en dat betekende schrijven met \u2018minium\u2019 (vergelijk \u2018menie\u2019), een rood loodoxide dat gebruikt werd om hoofdletters en initialen te maken in vroege handschriften. Ook illustraties werden aanvankelijk alleen in rode inkt getekend. In de middeleeuwen werd de scribent of de illustrator die deze kleurstof gebruikte de \u2018miniator\u2019 genoemd. Als de mode en de techniek verandert en men goud en zilver gaat gebruiken voor de initialen en de boekversiering in het algemeen, gaat men van \u2018verlichten\u2019 (illuminare) spreken en wordt de \u2018miniator\u2019 een \u2018illuminator\u2019.<br \/>\n\u201cMiniatuur\u201d heeft dus oorspronkelijk niets te maken met iets kleins, die betekenis kreeg het pas later.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-301cr4-445f074cae39d999ff1f6fe92772d08a av_one_full  avia-builder-el-43  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"ontzuren\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli5vp6-19d94c4c2e867862e1d58c4bef71ce82'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Ontzuren van verzuurd papier<\/h2>\n<p>Door zuur aangetast papier, dat nog niet verpulvert zodra men het wil behandelen, kan ontzuurd en eventueel verstevigd worden. De meest toegepaste en eenvoudigste manier is het ontzuren in een waterige oplossing van calciumhydroxyde (Ca(OH)2). De aanwezige sulfaationen worden dan geboden tot calciumsulfaat, waarbij de hydroxylionen het papier neutraliseren. Om te zorgen dat zuur uit de atmosfeer later geen schade zal aanrichten wordt een overmaat aan calciumhydroxyde gebruikt, dat met koolstofdioxyde uit de lucht calciumcarbonaat vormt in het papier. Het ontzuren van het papier verstevigt het papier niet maar stopt het afbraakproces ten gevolge van de verzuring .<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvliux0o-4998b270037decd5122f0f5f15efba7b av_one_full  avia-builder-el-45  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"papiermache\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvliup4s-2264c4981703047dc42198b92e1bad97'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Papier-mach\u00e9<\/h2>\n<p>Papier-mach\u00e9 (Frans: papier-m\u00e2ch\u00e9, gekauwd papier) is een materiaal op basis van papier met stijfsel of behangplaksel. Het voordeel van papier-mach\u00e9 is dat er gemakkelijk werkstukken met een grillige vorm van gemaakt kunnen worden. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om decorstukken, maskers of ornamenten van te maken. Het wordt tevens vaak in de modelbouw gebruikt als materiaal om landschap mee te maken.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-3yq2gg-532cc46c3bfc349658b463a9b3f3b832 av_one_full  avia-builder-el-47  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"papyrusriet\"  ><section  class='av_textblock_section av-2q9f00-ebc4338af3377313f70cbc02d015b7c5'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Papyrusriet<\/h2>\n<p>Papyrusriet (Cyperus papyrus) of papyrusplant is een moerasplant uit tropisch en subtropisch Afrika. De soort behoort tot de cypergrassenfamilie. De plant vormt lange driehoekige stengels waaruit in de top waaiervormig lange draadvormige bladeren ontspringen. De stengel is vooral bekend als het basismateriaal waaruit vellen papyrus werden gemaakt waarop in de oudheid werd geschreven. Ook het woord papier is hiervan afgeleid.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvliz8je-d69b09e46334feb5eb827506fecf16d8 av_one_full  avia-builder-el-49  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"perkament\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvliz1hg-4ba49c83016cc82e5668485dbaf89f06'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Perkament<\/h2>\n<p>Perkament, ook velijn, vellum, is, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels. Perkament is naar de stad Pergamon uit de klassieke oudheid genoemd, in het huidige Turkije. De fabricage is daar niet uitgevonden, maar wel verbeterd. Perkament is vooral bekend als beschrijfbaar materiaal voor handschriften en als bekleding van boekbanden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-4kqw4g-91f37c8882c280fe04264222df47ec15 av_one_full  avia-builder-el-51  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"emblemabundel\"  ><section  class='av_textblock_section av-6znyo-c4091f2fcba312c4893d96e4c75fafe1'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Prijsband<\/h2>\n<p>Een prijsband is een boek dat in de 16-19e eeuw aan leerlingen werd gegeven die een goede prestatie leverden op school.[1] Dit in de 16e eeuw opgekomen verschijnsel drong in de 17e eeuw door tot de Latijnse scholen in Nederland. Het verdween in Nederland in het midden van de 19e eeuw, maar in andere landen, zoals Engeland, werden prijsboeken nog tot diep in de 20e eeuw aan leerlingen van middelbare scholen uitgereikt, die opvallend goede cijfers hadden behaald.<br \/>\nZo\u2019n boek wordt met &#8216;band&#8217; aangeduid omdat het voorzien werd van een speciale boekband van leer of perkament met een supralibros, een stempel in bladgoud van de stad of de school die het boek financierde, waardoor het zich gemakkelijk onderscheidt van andere boeken. Soms kreeg het boek ook een opvallende versiering. Voorin werd een geschreven of gedrukte \u2018prijs\u2019 aangebracht, een vel papier met een formulering van de reden van de bekroning, ondertekend door de rector van de school of een andere hoogwaardigheidsbekleder van de stad.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlixhpb-1a9479bddcb9a185fd46efddb9121a6a av_one_full  avia-builder-el-53  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"rubricering\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlix7v0-8d1fff66513557552ce5e760def90c6b'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Rubricering<\/h2>\n<p>Nadat in handschriften de tekst was geschreven kwam de rubricator aan de beurt. Een rubriek (van het Latijn rubrica = rode aarde of rubrum = rode kleurstof) in een middeleeuws handschrift is een, aanvankelijk in het rood geschreven tekst, zoals een opschrift. Ook initialen werden gerubriceerd. In de late middeleeuwen gingen ook andere kleuren gebruikt worden, zoals blauw en dan in combinatie met rood, alsook goud en zilver; niettemin wordt gesproken van rubricatie. Eenvoudige handschriften werden meestal door de kopiist zelf gerubriceerd, in duurdere handschriften en in vroege drukken door een aparte rubricator. Dit was waarschijnlijk zowel het geval in scriptoria van abdijen als in stedelijke lekenateliers De rubricatie in handschriften kon plaatsvinden in samenhang met de correctiefase.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-3onuc0-fd30038e94507044ea02ac9db9e78113 av_one_full  avia-builder-el-55  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"scriptorium\"  ><section  class='av_textblock_section av-2f5wa8-a01533296df5dcdd3d1527f237db3de7'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Scriptorium<\/h2>\n<p>Het scriptorium is de ruimte in een klooster waar monniken teksten overschreven. Maar naast deze strikte betekenis wordt scriptorium ook gebruikt, vooral in de wetenschappelijke context, om het geheel van kopiisten, hun werk, hun stijl aan te duiden, bijvoorbeeld in de formulering &#8216;een typisch product van het scriptorium van Winchester Abbey&#8217;.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvli6tj9-10195a93bc2b15e7377afadaef3117ca av_one_full  avia-builder-el-57  el_after_av_one_full  el_before_av_one_full  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"snedevergulden\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvli6kqj-e5c5d9e17fd20689a273417676b85c3a'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Snedevergulden<\/h2>\n<p>Snedevergulden is het versieren met goud van de afgesneden rand of randen van het boekblok. Het is een oude boekversieringstechniek die vooral bij kostbare drukken werd uitgevoerd. Een boek voorzien van vergulde randen wordt ook wel aangeduid met de term &#8220;goud op snee&#8221;. Een moderne variant is de sneden te bedekken met een kleur of zelfs met hologramfolie. Echt kostbare werken werden ook wel gegaufreerd: voorzien van versiering met een reli\u00ebf (&#8216;embossing&#8217;). Ook nu worden deze technieken wel toegepast, maar op veel kleinere schaal dan in de 19e of vroege 20e eeuw.<br \/>\nTechniek: Met behulp van een laag eiwit of fijne klei en stijfsel wordt een basislaag gelegd op de gladgemaakte en gepolijste snede van het boekblok. Een reep bladgoud wordt op maat gesneden, op de basislaag gekleefd en na het drogen nogmaals gepolijst met agaat.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n<div class='flex_column av-lvlildh7-135af6c11aa097c958e76e0a57691336 av_one_full  avia-builder-el-59  el_after_av_one_full  avia-builder-el-last  first flex_column_div column-top-margin'     id=\"syllabus\"  ><section  class='av_textblock_section av-lvlil5ic-2561218f521740735299dc426cd47b08'  itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><h2>Syllabus<\/h2>\n<p>Syllabus, grieks: sullab\u00e8, letterlijk register, inhoudsopgaaf of samenvatting.<br \/>\nDe syllabus is een document waarmee de gebruiker, vaak een student, wordt ge\u00efnformeerd over de doelstellingen en de inhoud van een bepaald opleidingsonderdeel en de bijhorende onderwijsleeractiviteiten en evaluatieactiviteiten. Met behulp van de door docenten gemaakte syllabus kan de student zijn studieprogramma samenstellen. Een syllabus is ook een collegedocument, veelal een samenvatting van de inhoud van de collegestof.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1712","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Begrippenlijst \/\/ Stichting Boek &amp; Wurm<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Begrippenlijst \/\/ Stichting Boek &amp; Wurm\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Boek en wurm\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-29T22:26:19+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/index.php\\\/begrippenlijst\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/index.php\\\/begrippenlijst\\\/\",\"name\":\"Begrippenlijst \\\/\\\/ Stichting Boek & Wurm\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-04-29T22:03:17+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-29T22:26:19+00:00\",\"description\":\"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/index.php\\\/begrippenlijst\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/index.php\\\/begrippenlijst\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/index.php\\\/begrippenlijst\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Begrippenlijst\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/\",\"name\":\"Boek en wurm\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.boek-en-wurm.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Begrippenlijst \/\/ Stichting Boek & Wurm","description":"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Begrippenlijst \/\/ Stichting Boek & Wurm","og_description":"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.","og_url":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/","og_site_name":"Boek en wurm","article_modified_time":"2024-04-29T22:26:19+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"13 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/","url":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/","name":"Begrippenlijst \/\/ Stichting Boek & Wurm","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/#website"},"datePublished":"2024-04-29T22:03:17+00:00","dateModified":"2024-04-29T22:26:19+00:00","description":"Met de onderstaande begrippenlijst proberen we ons vakjargon wat toegankelijker te maken voor bezoekers van onze website.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/begrippenlijst\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Begrippenlijst"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/#website","url":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/","name":"Boek en wurm","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1712"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1714,"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1712\/revisions\/1714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.boek-en-wurm.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}